Түркістан облысында қоршаған ортаны қорғау, қатты тұрмыстық қалдықтарды тиімді басқару және қайта өңдеу саласын дамыту бағытында ауқымды жұмыстар атқарылып келеді. Бұл жұмыстар Мемлекет басшысының экологиялық ахуалды жақсарту, қалдықтарды қайта өңдеу үлесін арттыру және инвесторларды тарта отырып өңірлерде заманауи қалдық өңдеу кәсіпорындарын құру жөніндегі тапсырмаларына сәйкес жүзеге асырылуда.
Бүгінде облыста тұрмыстық және өндірістік қалдықтарды жинау, сұрыптау және қайта өңдеу жүйесін жетілдіру мақсатында мемлекеттік органдар мен кәсіпкерлердің бірлескен жұмысы нәтижесінде нақты көрсеткіштерге қол жеткізілуде. Қалдықтарды қайта өңдеу арқылы экологиялық мәселелерді шешумен қатар, жаңа өндіріс орындары ашылып, халықты тұрақты жұмыспен қамтуға да мүмкіндік жасалуда.
5 маусым – Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күні және Қазақстан Республикасының Экологтар күніне орай Түркістан облысында бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдеріне арналған арнайы пресс-тур ұйымдастырылды. Іс-шараның негізгі мақсаты – өңірдегі экологиялық жобалардың жүзеге асырылу барысын көрсету, қалдықтарды қайта өңдеу бағытында атқарылып жатқан жұмыстармен таныстыру және қоршаған ортаны қорғау саласындағы оң тәжірибелерді насихаттау.
Пресс-тур аясында журналистер Кентау қаласында орналасқан «Қаратау Полимер» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің өндірістік алаңына барып, кәсіпорынның жұмысымен танысты. Аталған кәсіпорын Түркістан облысындағы қалдықтарды қайта өңдеу саласында табысты жұмыс істеп келе жатқан өндіріс орындарының бірі болып саналады.
«Қаратау Полимер» ЖШС өз жұмысын 2016 жылы бастаған. Компанияның негізін қалаушы әрі басшысы – кәсіпкер Ұлықбек Рахымжанұлы. Кәсіпорынның негізгі қызметі – тұрмыстық пластик қалдықтарды жинау, сұрыптау, өңдеу және оларды қайта пайдалануға жарамды өндірістік шикізатқа айналдыру.
Қазіргі таңда әлем бойынша пластик қалдықтарының көбеюі маңызды экологиялық мәселелердің біріне айналып отыр. Сарапшылардың мәліметінше, табиғатқа тасталған пластик қалдықтар жүздеген жылдар бойы ыдырамай сақталады және қоршаған ортаға орасан зиян келтіреді. Осыған байланысты пластикті қайта өңдеу – экологияны сақтаудың және табиғи ресурстарды ұтымды пайдаланудың ең тиімді жолдарының бірі.
Кентаудағы кәсіпорын дәл осы бағытта жұмыс жүргізіп келеді. Мұнда тұрғындардан, кәсіпорындардан және қалдықтарды жинаумен айналысатын ұйымдардан жеткізілген пластикалық бөтелкелер мен басқа да пластик өнімдері арнайы сұрыптаудан өткізіледі. Кейін олар технологиялық желілер арқылы өңделіп, өндірістік шикізатқа айналдырылады.
Өндірістік үдеріс бірнеше кезеңнен тұрады. Алдымен қабылданған пластик қалдықтар түрлері бойынша сұрыпталады. Одан кейін арнайы жабдықтардың көмегімен жуылып, тазаланады. Келесі кезеңде ұсақталып, қайта өңдеуге дайындалады. Нәтижесінде әртүрлі өндіріс салаларында пайдалануға болатын сапалы шикізат алынады.
Кәсіпорын қызметінің басты ерекшелігі – экологиялық тиімділік пен экономикалық нәтижеліліктің қатар қамтамасыз етілуі. Бір жағынан, өңірдегі пластик қалдықтарының көлемі азайып, қоршаған ортаға түсетін жүктеме төмендейді. Екінші жағынан, қайта өңделген өнім ішкі және сыртқы нарықта сұранысқа ие болып, кәсіпорынның тұрақты дамуына мүмкіндік береді.
Жобаның жалпы инвестициялық құны 100 миллион теңгені құрайды. Кәсіпорын толықтай жеке кәсіпкердің қаржылай қолдауымен жүзеге асырылған. Бұл өз кезегінде өңірдегі кәсіпкерліктің әлеуметтік жауапкершілігін және бизнестің экологиялық бастамаларды қолдауға дайын екенін көрсетеді.
Бүгінде зауыттың жылдық өндірістік қуаттылығы 1 500 тоннаға жетеді. Мұнда 20-дан астам адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Кәсіпорын қызметкерлері өндірістің барлық кезеңдеріне қатысып, қалдықтарды қабылдау, сұрыптау, өңдеу және дайын өнімді жөнелту жұмыстарын атқарады.
Өңір экономикасы үшін маңызды көрсеткіштердің бірі – өндірілген өнімнің экспортқа шығарылуы. Қазіргі уақытта «Қаратау Полимер» ЖШС өндірген қайта өңделген шикізат Ресей Федерациясына экспортталуда. Бұл кәсіпорын өнімдерінің сапасы халықаралық талаптарға сәйкес келетінін және шетелдік нарықта сұранысқа ие екенін көрсетеді.
Экспорттық әлеуеттің артуы кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын нығайтып қана қоймай, облыстың өнеркәсіптік және сыртқы сауда көрсеткіштерінің жақсаруына да ықпал етеді. Сонымен қатар мұндай жобалар өңірге инвестиция тартуға және жаңа өндірістердің ашылуына оң әсерін тигізеді.
Кәсіпорын басшысы Ұлықбек Рахымжанұлының айтуынша, алдағы уақытта өндіріс көлемін ұлғайту жоспарланған.
– Қазіргі таңда өндіріс тұрақты жұмыс істеп тұр. Өнімімізге сұраныс бар. Болашақта өндіріс ауқымын кеңейтіп, қосымша цех ашуды көздеп отырмыз. Бұл жаңа жұмыс орындарын құруға және қайта өңдеу көлемін арттыруға мүмкіндік береді, – дейді кәсіпкер.
Жалпы алғанда, мұндай өндіріс орындарының қызметі бірнеше маңызды міндетті қатар шешеді. Біріншіден, қоршаған ортаны ластайтын қалдықтардың көлемін азайтады. Екіншіден, табиғи ресурстарды үнемдеуге мүмкіндік береді. Үшіншіден, халықты жұмыспен қамтып, өңір экономикасының дамуына үлес қосады. Төртіншіден, қоғамда экологиялық мәдениетті қалыптастыруға ықпал етеді.
Түркістан облысында қалдықтарды басқару саласында жүйелі жұмыстар жүргізіліп келеді. Қазіргі таңда облыс аумағында 36 мекеме қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау және тасымалдау жұмыстарымен айналысады. Сонымен қатар 15 кәсіпорын қалдықтарды сұрыптауды жүзеге асырса, 5 кәсіпорын қайта өңдеу жұмыстарын жүргізуде.
Бұл көрсеткіштер өңірде қалдықтарды басқару жүйесінің кезең-кезеңімен дамып келе жатқанын аңғартады. Соңғы жылдары аталған салаға инвестициялар тартылып, жаңа технологиялар енгізілуде. Нәтижесінде қайта өңдеу көлемі артып, қалдықтарды тиімді пайдалану мүмкіндігі кеңейіп келеді.
Айта кету керек, «Түркістан облысын дамытудың 2021–2025 жылдарға арналған жоспары» аясында қалдықтарды қайта өңдеу үлесін арттыру бойынша нақты көрсеткіштер бекітілген. Осы жоспар шеңберінде өңірде тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеу бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүзеге асырылуда.
Ресми деректерге сәйкес, 2025 жылы облыс көлемінде 87 мың 552 тонна қатты тұрмыстық қалдық жиналған. Оның ішінде 27 мың 140 тонна қалдық қайта өңдеуге бағытталған. Нәтижесінде қайта өңдеу үлесі 31 пайызды құрап, белгіленген жоспар толық орындалған.
Бұл көрсеткіш облыстың экологиялық саясатты іске асырудағы нәтижелі жұмысының дәлелі болып табылады. Ал биылғы жылы қалдықтарды қайта өңдеу үлесін 33 пайызға дейін жеткізу міндеті қойылған. Осы мақсатта жаңа инвестициялық жобаларды іске асыру, кәсіпорындардың өндірістік қуатын арттыру және халық арасында қалдықтарды бөлек жинау мәдениетін қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жалғасады.
Қоршаған ортаны қорғау – тек мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Осы ретте «Қаратау Полимер» секілді кәсіпорындардың қызметі экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде ерекше маңызға ие. Олар қалдықтарды кәдеге жаратып қана қоймай, экологиялық жауапкершілік мәдениетін қалыптастыруға үлес қосып келеді.
Түркістан облысында жүзеге асырылып жатқан мұндай жобалар өңірдің тұрақты дамуына, экологиялық ахуалдың жақсаруына және «жасыл экономика» қағидаттарын енгізуге мүмкіндік береді. Алдағы уақытта да қалдықтарды қайта өңдеу саласын дамыту арқылы облыстың экологиялық және экономикалық әлеуетін арттыру жұмыстары жалғасын табады.
