Мемлекеттің тұрақты дамуы мен әрбір азаматтың еңбек құқықтарының сақталуы — тікелей қоғамдық бірлестіктер мен кәсіподақтардың белсенділігіне байланысты. Қазақстан Республикасы Конституциясының 23-бабында: «Қазақстан Республикасы азаматтарының бірлесу бостандығына құқығы бар. Қоғамдық бірлестіктердің қызметі заңмен реттеледі», — деп анық бекітілген. Бұл баптың еңбек саласындағы ең маңызды көрінісі — қызметкерлердің өз мүдделерін қорғау үшін еркін кәсіптік одақтар (кәсіподақтар) құру құқығы болып табылады.
Кәсіподақ — жұмыс беруші мен жұмысшы арасындағы алтын көпір
Конституция кепілдік беретін бірлесу құқығы еңбек ұжымдарына жұмыс берушімен терезесі тең деңгейде диалог құруға мүмкіндік береді. Кәсіподақтар ұжымдық шарттар жасасу арқылы қызметкерлердің жалақысын уақытылы алуын, қауіпсіз еңбек жағдайларымен қамтамасыз етілуін және еңбек дауларының әділ шешілуін заңды түрде қадағалайды. Осылайша, Конституцияның 23-бабы әрбір еңбек адамының өз құқығын жалғыз емес, ұйымдасқан ұжым ретінде қорғауына құқықтық негіз қалайды.
Түркістан облысы: Әлеуметтік әріптестік пен кәсіподақтардың рөлі
Түркістан облысы — еңбек ресурстары бай, құрылыс, ауыл шаруашылығы, білім беру және өндіріс салаларында жүздеген мың адам еңбек ететін үлкен аймақ. Өңірдегі ірі кәсіпорындар мен бюджеттік мекемелерде (әсіресе білім және денсаулық сақтау салаларында) кәсіптік одақтардың жұмысы ерекше маңызға ие.
Түркістан облыстық кәсіподақтар орталығы мен жергілікті бірлестіктер аймақтағы әлеуметтік тұрақтылықты сақтауға, жұмыс орындарындағы заңбұзушылықтардың алдын алуға тікелей атсалысып келеді. Облыстағы кәсіпорындарда ұжымдық шарттардың жасалуы — Конституцияның 23-бабының іс жүзінде орындалып жатқандығының нақты мысалы. Осы бірлестіктердің арқасында өңірдегі мыңдаған жұмысшының құқықтық сауаттылығы артып, еңбек даулары сотқа жетпей, келіссөздер үстелінде шешілуде.
Ортақ мүдде және тұрақтылық
Бірлесу бостандығы — бұл тек қорғану құралы емес, сонымен бірге жауапкершілік мәдениеті. Сындарлы кәсіподақ ұйымдары бар жерде жұмыс беруші де, қызметкер де заң аясында әрекет етеді. Бұл өндірістегі тәртіпті нығайтып, еңбек өнімділігінің артуына және аймақ экономикасының тұрақты дамуына жол ашады.
Конституциялық құқықтарымызды білу және оны тиімді пайдалану — әрбір азаматтың бақуатты өмір сүруінің кепілі. Түркістан облысында еңбек ететін әрбір қызметкердің бірлесу, кәсіподақ арқылы өз дауысын жеткізу құқығы — заңмен қорғалған απαйнымас құндылық.
