Түркістан облысы соңғы жылдары агроөнеркәсіптік кешенді дамытуда, су ресурстарын тиімді пайдалануда және ауыл шаруашылығы өндірісін заманауи технологиялар арқылы жаңғыртуда республикадағы жетекші өңірлердің біріне айналды. Өңірде жүзеге асырылып жатқан мемлекеттік қолдау шаралары, инвестициялық жобалар мен цифрлық шешімдер ауыл шаруашылығының өнімділігін арттырып қана қоймай, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға және азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға мүмкіндік беруде.
Бүгінде климаттың өзгеруі мен су тапшылығы мәселесі ауыл шаруашылығы саласына жаңа талаптар қойып отыр. Сондықтан егіс алқаптарын тиімді игеру, суды үнемдеу және өнім көлемін арттыру бағытындағы жұмыстар Түркістан облысының даму стратегиясының маңызды бөлігіне айналды. Су ресурстарын қорғау тек экологиялық міндет қана емес, сонымен қатар өңірдің экономикалық тұрақтылығын қамтамасыз ететін негізгі факторлардың бірі саналады.
Осы бағыттағы жүйелі жұмыстардың нәтижесінде Түркістан облысы ауыл шаруашылығы өнімінің көлемі бойынша республикада бірінші орынға шықты. 2026 жылдың қаңтар-маусым айларының қорытындысында өңірде 325,3 миллиард теңгенің ауыл шаруашылығы өнімі өндіріліп, нақты көлем индексі 110,7 пайызды құрады. Бұл көрсеткіш облыстың аграрлық әлеуетінің артып келе жатқанын және ауыл шаруашылығы өндірісінде тиімді басқару тетіктерінің қалыптасқанын көрсетеді.
Агроөнеркәсіптік кешеннің дамуына инвестиция тарту жұмыстары да қарқынды жалғасуда. Есепті кезеңде салаға 153,2 миллиард теңге инвестиция бағытталып, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,5 есеге өсті. Бұл қаражат жаңа өндірістерді іске қосуға, ауыл шаруашылығы техникасын жаңартуға, қайта өңдеу кәсіпорындарын дамытуға және заманауи технологияларды енгізуге бағытталуда. Нәтижесінде ауыл шаруашылығы өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігі артып, өңірдің экспорттық әлеуеті нығайып келеді.
Өңдеу өнеркәсібіндегі оң өзгерістер де экономиканың тұрақты дамуына ықпал етуде. Жылдың алғашқы алты айында тамақ өнімдерінің өндірісі 96,6 миллиард теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 126,2 пайызға өсті. Ет өнімдерін өңдеу, өсімдік майын өндіру, сусындар шығару, ұн-жарма өндірісі, балық және жеміс-көкөніс өнімдерін өңдеу салаларында тұрақты өсім байқалады. Бұл ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеуге басымдық берудің нақты нәтижесін көрсетеді.
Өңірдің экспорттық мүмкіндіктері де кеңейіп келеді. Жыл басынан бері Түркістан облысынан 904,5 мың тонна ауыл шаруашылығы және қайта өңделген өнім шетел нарығына жөнелтілді. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда екі есеге жуық көп. Экспорт құрылымында өсімдік шаруашылығы өнімдерімен қатар мал шаруашылығы және қайта өңделген өнімдердің үлесі артып келеді. Бұл өңір кәсіпорындарының халықаралық нарықтағы бәсекеге қабілеттілігінің жоғарылағанын аңғартады.
Ауыл шаруашылығын тұрақты дамытуда табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану ерекше маңызға ие. Түркістан облысында су үнемдеу технологияларын енгізу қарқынды жүргізілуде. Биыл қосымша 50 мың гектар жерге осындай технологияларды енгізу жоспарланған. Нәтижесінде су үнемдеу технологиялары қолданылатын жалпы егіс көлемі 164 мың гектарға жетіп, жыл сайын шамамен 280 миллион текше метр ағын суды үнемдеуге мүмкіндік береді. Қазіргі таңда жоспарланған жұмыстардың басым бөлігі орындалып, мыңдаған гектар алқап заманауи суару жүйесіне көшірілді.
Тамшылатып және жаңбырлатып суару технологияларын енгізу суды тиімді пайдаланумен қатар ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыруға, топырақтың құнарлылығын сақтауға және өндіріс шығындарын азайтуға мүмкіндік береді. Бұл технологиялар әсіресе су қоры шектеулі оңтүстік өңірлер үшін ерекше маңызды. Сондықтан су үнемдеу жүйелерін кеңінен енгізу өңірдің экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етумен қатар ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақтылығын арттырудың негізгі тетіктерінің біріне айналып отыр.
Егіс алқаптарын әртараптандыру жұмыстары да жалғасуда. Биыл облыстағы егіс көлемі өткен жылмен салыстырғанда ұлғайып, 919 мың гектарға жетті. Дәнді, майлы, көкөніс, бақша, картоп, мал азықтық және мақта дақылдары белгіленген жоспарға сәйкес орналастырылып, маусымдық жұмыстар уақытылы жүргізілуде. Жыл ортасындағы көрсеткіштер бойынша жүздеген мың тонна астық, көкөніс, бақша өнімдері мен картоп жиналып, мал азығы толық дайындалуда. Бұл ішкі нарықты азық-түлікпен қамтамасыз етуге және экспорт көлемін ұлғайтуға мүмкіндік береді.
Түркістан облысы мал шаруашылығы бойынша да еліміздегі жетекші өңірлердің қатарында. Республикадағы ірі қара, қой-ешкі, жылқы және түйе санының елеулі бөлігі осы өңірдің үлесіне тиесілі. Алты айдың қорытындысында ондаған мың тонна ет, жүздеген мың тонна сүт және миллиондаған дана жұмыртқа өндіріліп, мал шаруашылығы өнімдерінің көлемі тұрақты өсім көрсетті.
Мал шаруашылығының дамуы экспорт көрсеткіштеріне де оң ықпал етуде. Қазіргі уақытта Қазақстаннан экспортталатын сиыр етінің басым бөлігі мен қой етінің едәуір көлемі Түркістан облысында өндіріледі. Бұл өңірде мал шаруашылығының сапалық тұрғыдан жаңа деңгейге көтерілгенін және халықаралық нарық талаптарына сай өнім өндіріліп жатқанын дәлелдейді.
Агроөнеркәсіп кешеніндегі табысты көрсеткіштер өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына тікелей әсер етеді. Жаңа өндірістердің ашылуы, инвестиция көлемінің артуы, қайта өңдеу кәсіпорындарының көбеюі мен экспорттың ұлғаюы ауыл тұрғындарын тұрақты жұмыспен қамтуға, жергілікті бюджет кірістерін көбейтуге және ауылдық аумақтардың инфрақұрылымын дамытуға мүмкіндік беруде.
Су ресурстарын тиімді басқару, заманауи агротехнологияларды енгізу және өнімді терең өңдеу бағытындағы жұмыстар Түркістан облысының ұзақ мерзімді дамуының маңызды негізіне айналып отыр. Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану мен экономикалық тиімділікті қатар ұштастырған мұндай тәсіл өңірдің экологиялық тұрақтылығын қамтамасыз етіп қана қоймай, Қазақстанның аграрлық секторындағы жетекші орнын одан әрі нығайтуға жол ашады. Алдағы уақытта да ауыл шаруашылығын әртараптандыру, су үнемдеу технологияларын кеңейту, инвестициялық жобаларды іске асыру және экспорттық әлеуетті арттыру бағытындағы жұмыстар жалғасып, Түркістан облысының әлеуметтік-экономикалық дамуына жаңа серпін береді.
