Түркістан облысында су ресурстарын тиімді пайдалану, ауыл шаруашылығы жерлерінің мелиоративтік жағдайын жақсарту және қоршаған ортаның экологиялық тепе-теңдігін сақтау бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Әсіресе, аграрлық аймақ саналатын Жетісай ауданында суармалы жерлердің өнімділігін арттыру және жер асты суының деңгейін реттеу мақсатында ауқымды инфрақұрылымдық жобалар қолға алынған.
Осы бағыттағы маңызды жобалардың бірі – тік дренажды ұңғымаларды қайта қалпына келтіру жұмыстары. Қазіргі таңда ауданда кеңестік кезеңнен бері пайдаланылған дренаж жүйелерін жаңғырту және қайта іске қосу жұмыстары қарқынды жүргізілуде. Бұл жұмыстар ауыл шаруашылығы саласының тұрақты дамуын қамтамасыз етуге, топырақтың тұздану деңгейін төмендетуге және суармалы жерлердің сапасын жақсартуға бағытталған.
Жетісай ауданының әкімі Серік Үсенұлы Мамытов жауапты сала мамандарымен бірге ауданда салынып жатқан тік дренажды ұңғымалардың құрылыс жұмыстарының барысы мен сапасына кезекті тексеру жүргізді. Аудан басшысы құрылыс нысандарын аралау барысында атқарылып жатқан жұмыстардың сапасына, жобалық-сметалық құжаттамаға сәйкестігіне және техникалық қауіпсіздік талаптарының орындалуына ерекше назар аударды.
Аудан әкімі жұмыс сапары аясында Ж.Ералиев ауылдық округіндегі құрылыс алаңдарын аралап, мердігер мекеме өкілдерімен және жауапты сала мамандарымен кездесті. Кездесу барысында құрылыс жұмыстарының барысы талқыланып, дренаж жүйелерінің сапалы әрі уақытылы аяқталуының маңыздылығы айтылды.
Бүгінде Ж.Ералиев ауылдық округінде кеңестік дәуірден қалған 39 тік дренажды қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. Аталған жұмыстар толық аяқталған жағдайда округке қарасты 14 елді мекеннің 8042 гектар суармалы егістік алқабы мен 1383 гектар үйіргелік жерлері толық қамтылады деп күтілуде.
Мамандардың айтуынша, дренаж жүйелерінің дұрыс жұмыс істеуі ауыл шаруашылығы жерлерінің мелиоративтік жағдайына тікелей әсер етеді. Әсіресе, жер асты суының шамадан тыс көтерілуі топырақтың тұздануына әкеліп, егістік жерлердің өнімділігін төмендетеді. Сондықтан тік дренаж ұңғымаларын қалпына келтіру – өңір үшін аса маңызды жобалардың бірі.
Қазіргі таңда Түркістан облысында су ресурстарын тиімді пайдалану мәселесіне ерекше көңіл бөлінуде. Бұл бағыттағы жұмыстар Мемлекет басшысының су қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ауыл шаруашылығы инфрақұрылымын жаңғырту жөніндегі тапсырмалары аясында жүзеге асырылуда.
Айта кету керек, 2023 жылдың қазан айында Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрлігіне қарасты «ҚазСушар» республикалық мемлекеттік кәсіпорнының тапсырысымен және «Ислам Даму Банкі» қаржысы есебінен 210 дана тік дренажды ұңғымаларды қайта қалпына келтіру жұмыстары басталған болатын.
Аталған жоба аясындағы құрылыс жұмыстары 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында толық аяқталады деп жоспарланып отыр. Жоба өңірдегі суармалы жерлердің мелиоративтік жағдайын жақсартуға және ауыл шаруашылығы саласының тұрақты дамуына үлкен серпін береді деп күтілуде.
Жобаны іске асыру аясында Мақталы, Қызылқұм және Абай ауылдық округтеріндегі 97 дана тік дренажды қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. Бұл жұмыстар нәтижесінде 16 мың гектарға жуық ауыл шаруашылығы алқабының мелиоративтік жағдайы жақсарады деп жоспарланған.
Аталған жұмыстарды жүзеге асыру «КиікбайСтройСервис» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне жүктелген. Қазіргі уақытта мердігер мекеме құрылыс-монтаж жұмыстарын белгіленген кестеге сәйкес жүргізуде.
Сонымен қатар Ералиев, Ынтымақ және Ш.Ділдабеков ауылдық округтеріндегі 113 дана тік дренажды қайта қалпына келтіру жұмыстары «Арт-Құрылыс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне тапсырылған. Бұл жобалар арқылы 20 мың гектарға жуық егістік алқаптың мелиоративтік жағдайын жақсарту көзделуде.
Аудан әкімі Серік Мамытов құрылыс жұмыстары барысында сапа мәселесіне баса назар аудару қажеттігін айтты. Оның айтуынша, дренаж жүйелерінің сапалы салынуы тек инженерлік инфрақұрылымның мәселесі ғана емес, бұл ауыл шаруашылығы саласының тиімділігіне тікелей әсер ететін маңызды фактор.
Сондай-ақ аудан басшысы жауапты сала жетекшілеріне мердігер мекемелермен жұмысты күшейтіп, құрылыс жұмыстарының мерзімінде әрі сапалы аяқталуын тұрақты бақылауда ұстауды тапсырды.
Жалпы, дренаж жүйелерін қайта жаңғырту – экологиялық және экономикалық маңызы зор жұмыстардың бірі. Себебі жер асты суының деңгейін реттеу арқылы топырақтың тұздану қаупі төмендеп, ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігі артады. Бұл өз кезегінде өңірдің аграрлық әлеуетін арттыруға мүмкіндік береді.
Су ресурстарын тиімді басқару және ирригациялық инфрақұрылымды дамыту – қазіргі таңда еліміздегі өзекті мәселелердің бірі. Әсіресе, су тапшылығы байқалатын оңтүстік өңірлерде мелиоративтік жағдайды жақсарту жұмыстары ерекше маңызға ие.
Түркістан облысында жүзеге асырылып жатқан мұндай жобалар су ресурстарын тиімді пайдалануға, ауыл шаруашылығы алқаптарының өнімділігін арттыруға және қоршаған ортаның экологиялық жағдайын жақсартуға бағытталған.
Мамандардың пікірінше, дренаж жүйелерінің тиімді жұмыс істеуі жердің құнарлылығын сақтауға және ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар бұл жұмыстар суармалы жерлердің ұзақ мерзімді пайдаланылуына оң әсер етеді.
Бүгінде Жетісай ауданы еліміздегі ауыл шаруашылығы дамыған өңірлердің бірі саналады. Сондықтан мұнда су шаруашылығы инфрақұрылымын дамыту мәселесі әрдайым басты назарда. Ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігі су жүйелерінің сапасына тікелей байланысты болғандықтан, мемлекет тарапынан бұл бағыттағы жұмыстарға ерекше көңіл бөлінуде.
Қазіргі уақытта құрылыс нысандарында арнайы техникалар мен тәжірибелі мамандар жұмылдырылған. Жұмыстардың сапалы жүргізілуін бақылау мақсатында тұрақты түрде мониторинг жүргізілуде.
Дренаж жүйелерін қайта қалпына келтіру жұмыстары тек ауыл шаруашылығы саласына ғана емес, экологиялық ахуалдың жақсаруына да оң ықпал етеді. Себебі жер асты суларының реттелуі топырақтың бүлінуін болдырмауға және табиғи тепе-теңдікті сақтауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар бұл жобалар ауыл тұрғындарының әлеуметтік жағдайын жақсартуға да ықпал етеді. Өнімділігі жоғары егістік алқаптарының көбеюі ауыл шаруашылығы өндірісін арттырып, жаңа жұмыс орындарының ашылуына мүмкіндік береді.
Жетісай ауданында жүзеге асырылып жатқан дренаж жүйелерін жаңғырту жобалары – су ресурстарын қорғау және тиімді пайдалану бағытындағы маңызды бастамалардың бірі. Бұл жұмыстар алдағы уақытта да кезең-кезеңімен жалғасып, өңірдің аграрлық және экологиялық әлеуетін арттыруға қызмет ететін болады.
Топырақ құнарлылығын сақтау, суармалы жерлердің сапасын арттыру және су ресурстарын тиімді пайдалану – тұрақты дамудың негізгі факторларының бірі. Сондықтан мұндай жобалардың маңызы зор.
Жетісай ауданында атқарылып жатқан жұмыстар ауыл шаруашылығы саласының дамуына серпін беріп қана қоймай, қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды тиімді пайдалану бағытындағы мемлекеттік саясаттың тиімді жүзеге асып жатқанын көрсетеді.
Алдағы уақытта да ауданда су шаруашылығы инфрақұрылымын дамыту, мелиоративтік жағдайды жақсарту және ауыл шаруашылығы саласының тиімділігін арттыру бағытындағы жұмыстар жалғасын табатын болады.
